[صفحه اصلی ]   [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره من :: عضویت در پایگاه :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
درباره من::
یادداشت های من::
وب نوشت::
اخبار و اطلاع رسانی::
تالار افتخارات::
سوابق اجرایی::
پژوهش ها::
کتاب ها::
در رسانه ها::
نقد و معرفی کتاب::
گالری::
دانلود فایل::
بانک پاورپوینت::
کتاب الکترونیک::
فوتبال و جامعه::
ورزش و محیط زیست::
پیوندها::
ارتباط با من::
تسهیلات پایگاه::
عضویت در پایگاه::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
:: سگ هایی برای ناخودآگاه ::
 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۷/۱/۱۵ | 
تحلیل انیمیشن گشت پنجولی؛
سگ هایی برای ناخودآگاه
 
رضا شجیع
 
ایام عید در فکر خرید هدیه سال نو برای فرزند چهار ساله ام بودم که متوجه شدم او بیش از هر چیز علاقه مند به داشتن عروسک های یک سریال کارتونی به اسم «سگ های نگهبان» است. در مقابل پیشخوان اسباب بازی فروشی بودم که با دیدن صف مردم برای خرید اسباب بازی سگ های نگهبان، متوجه شدم بازار اسباب بازی هم به طور کامل قافیه را به کالاهای خارجی باخته است. موضوع فراتر از یک درخواست ساده است، موضوع در مورد والدینی است که دوست دارند برای یک لحظه ای هم که شده کودک دلبندشان را شاد کنند و به ارزش مازادی فراتر از آنچه هزینه می کنند دست یابند. موضوع این است که روح و روان کودک با تمام وجود خواهان محصولی کانادایی به اسم گشت پنجولی است و والدین بدون آنکه سن حساس کودک خود را در نظر بگیرند، بدون هیچ پرسشی اسباب بازی را تهیه کرده و و به فرزندان دلبند خود تقدیم می کنند.
 

 
 
 
با یک جستجوی ساده در فضای مجازی متوجه شدم که هیچ مطلبی به زبان فارسی در مورد تحلیل این انیمیشن وجود ندارد. عجیب است که علی رغم حساس بودن سن مخاطبان آن، هیچ گاه جدی گرفته نشده و در مورد آن پرسشی ایجاد نشده است. آنچه می خوانید تحلیلی کوتاه در مورد این پدیده کم نظیر دنیای اسباب بازی و انیمیشن است، به قول فرانک فالکون؛ گشت پنجولی محصول 2013 کانادا بزرگترین برنامه تلویزیونی بچه هاست. اگر تا به حال اسم «سگ های نگهبان» یا «گشت پنجولی» به گوشتان نخورده، احتمالاً شما فاقد هرگونه ارتباط با کودکان هستید و یا اینکه بچه ای در نزدیکی شما زندگی نمی کند. اجازه دهید ابتدا مروری کوتاه بر داستان کلی و شخصیت های این انیمیشن متفاوت داشته باشیم:
 
 تحلیل روایت
داستان مربوط به پسری به اسم «رایدر» است، پسری که از پدر و مادرش خبری نیست و او در دنیای خودش و با سگ هایش که هر کدام دارای مهارتی خاص هستند در یک برج شیشه ای در بالای جهانی متمدن زندگی می کند. رایدر و سگ هایش که در ابتدا 5 توله و در قسمت های بعدی داستان به شش توله سگ تبدیل می شوند، وظیفه ارایه خدمات اورژانسی به شهروندان آرمان شهر در مواقع بحرانی را بر عهده دارند. توله ها رایدر را «فرمانده رایدر» خطاب می کنند و برتری و تسلط او بر روی سگ ها کاملاً مشهود است. برای درک بهتر داستان، اجازه دهید یکی از قسمت ها را که از نظر اتفاقات، مرتباً در هر فسمت تکرار می شود را با هم مرور کنیم:
در یکی از قسمت های این کارتون، زنی در انجام وظیفه خود مبنی بر مراقبت از یک مرغ خانگی کوتاهی کرده و در نهایت این امر باعث ایجاد یک بحران شده است. مثلاً قایقی با سرنشین خود که همان مرغ خانگی باشد در حال غرق شدن است. رایدر پنج توله را به برج فراخوانده و شروع به تشریح چیستی و موقعیت بحران از طریق ارایه یک پاورپوینت نسبتاً طولانی می کند. طولانی از این منظر که بحران در حال وقوع است و رایدر عجله ای برای حذف فرایند ارایه و یا کوتاه تر کردن آن ندارد. چیس (Chase) که سرگروه سگ ها نیز محسوب می شود؛ در تمامی مأموریت ها حضور فعال دارد و در مقابل این زوما (Zuma) توله سگ دارای مهارت قایقرانی است که کمتر به مأموریت ها اعزام می شود. پس از اتمام ارایه رایدر، و در حالی که سگ ها مرتب در حال تکان دادن دم خود هستند، مأموریت آغاز می شود. رایدر که خود دارای جت اسکی پیشرفته ای است معمولاً نقش پررنگ تری ایفا می کند و سگ ها که معمولاً علاقه مند به کار گروهی هستند، همه با هم بحران را مدیریت می کنند. پس از اتمام مأموریت، سگ ها در مقابل ظرف غذا ایستاده اند و این رایدر است که در مقابل پاداش انجام مأموریت، به سگ ها پاداش می دهد.  به طور خلاصه هر قسمت انیمیشن گشت پنجولی دارای یک فرایند شش مرحله است:
1) مسأله ای وجود دارد
2) تماس با گشت
3) پروسه جالب حرکت توله ها به سمت برج مراقبت
4) تشریح مشکل توسط رایدر و تقسیم وظایف همه در جریان مأموریت
5) حل مسأله
6) شادی همه
تا اینجا به نظر می رسد انیمیشن گشت پنجولی پر از ایده کمک و همکاری است و قرار است بچه های ما را برای دنیای بهتر تربیت کند. دنیایی که همه مسائل قابل حل هستند و همکاری و مدیریت (در یک کلمه عقلانیت) کلید حل مشکلات است.

 
 

تحلیل شخصیت ها
اما ماجرای «گشت پنجولی» همین جا تمام نمی شود. همانطور که اشاره شد، رایدر برای مخاطبان شخصیت سردی است که دارای توله سگ هایی ناز است. توله سگ ها هر کدام دارای شخصیتی متمایز با مهارت های ریز و درشت هستند. نحوهء برخورد رایدر با سگ ها، به نوعی است که ما را یاد «اقتصاد گیگی» می اندازد. اقتصاد گیگی محیطی است که جایگاه کارگر در آن موقتی است و البته برای کودکان، آن ها کارگرانی موقتی محسوب نمی شوند. برای من این موضوع زمانی حساس تر می شود که متوجه می شوم رایدار دارای یک سگ رباتیک است. حتی در یکی از قسمت ها، رایدر که خود را با سگ رباتش سرگرم کرده، توله سگ ها را مشاهده می کند که احساس بی هویتی می کنند و در نتیجه به الکل پناه برده اند. آنچه مسلم است؛ مرتباً بر حس مالکیت رایدر تأکید می شود.
چیس، اسکای، زوما، راکی، مارشال، رابل و بعدها اورست، شش توله سگی هستند که رایدر آن ها را رهبری می کند. سازندگان این انیمیشن برای تأثیرگذاری حداکثری بر سن مخاطب (2 تا 7 سال) از روش بازاریابی عصبی استفاده کرده اند. قبل از توضیح روش آن ها در موضوع بازاریابی عصبی، لازم است بر این نکته تأکید کنم که سن 4 سال، سن آغاز تفکر منطقی است و موضوع برخورد کودک با سگ هایی که صحبت می کنند، اهمیت موضوع و تأثیرگذاری انیمیشن بر ناخوادآگاه کودک را افزایش می دهد.
 
تحلیل انیمیشن از منظر بازاریابی عصبی
1) موسیقی
موسیقی انیمیشن به نحوی طراحی شده که به سادگی برای تمام سنین و بویژه مادران قابل درک است. کودک سریع موسیقی را درک می کند و نت ها به سرعت نقاط لذت در هیپوتالاموس را فعال می کنند. رقص دسته جمعی سگ ها و شادی آن ها پس از مأموریت ها، امری است که بر تأثیرات موسیقیایی انیمیشن می افزاید.
 
2) رنگ
هر سگ دارای رنگ اختصاصی مربوط به خود است. این امر به سازندگان این امکان را می دهد که برای هر سگ یک شخصیت متمایز تولید کنند. نحوه ساخت انیمیشن ها و رنگ پردازی به نحوی است که بچه ها طالب همه شخصیت ها هستند. یکی از آن ها نباشد، انگار که یک قطعه از پازل گم است. در نهایت هر بچه که معمولاً با رایدر همذات پنداری می کند، به یکی از سگ ها علاقه بیشتری نشان می دهد. بد نیست از کودکتان سئوال کنید به کدام سگ علاقه بیشتری دارد، پاسخ به این سئوال که معمولاً کودکان از پاسخ به آن در ابتدا فرار می کنند، اطلاعات بیشتری در مورد اثر ناخودآگاه شخصیت ها، در اختیار شما قرار می دهد.
 
3) صحنه های تکراری
صحنه های تکراری که مرتباً در هر قسمت تکرار می شود، مثل نحوه تجهیز و ورود سگ ها به برج، به نحوی بر ساخت گفتمان از طریق تکرار تأکید می کند. گفتمان محصول قدرت است و این قدرت با تکرار برخی موضوعات، در ناخودآگاه ساخته شده و بازتولید می شود. بدون این گفتمان، سگ ها نمی توانند مدت زیادی در ذهن کودک دوام بیاورند و حرف ها و تأثیراتشان موقتی خواهد بود.
 
4)  تکیه کلام ها
هر سگ دارای تکیه کلام مربوط به خود است که این امر به هویت سازی سگ ها کمک می کند. تکیه کلام رایدر این است که «هیچ کاری نشد ندارد، و هیچ توله­ای ضعیف نیست» و تکیه کلام چیس هم این است که «چیس همیشه گوش به زنگه!».
 
تحلیل جنسیت
در قسمت ها ابتدایی انیمیشن، 4 سگ از 5 سگ دارای جنسیت مردانه هستند و در کنار رایدر که پسری ماجراجوست، اساساً به نظر می رسد وزنه انیمیشن به سمت جنسیت مردانه است. تا اینکه در قسمت ها بعدی انیمیشن، سر و کله «اورست» هم پیدا می شود. دختری که گشت را در مأموریت های برفی یاری می کند. ضمن اینکه دختری به اسم «کیتی» که ظاهراً دوست رایدر است هم در انیمیشن حضور دارد و در حالی که به نظر می رسد دامپزشک است ولی معمولاً به کار شست و شو و تیمار کردن توله ها مشغول است و نقش تأثیرگذاری از او مشاهده نمی شود.
 
چرا سگ؟
معتقدم مهمترین دستاورد انیمیشن و اسباب بازی های گشت پنجولی، تأثیر آن ها بر ناخودآگاه کودک است و اتفاقاً سگ از این منظر درست و علمی انتخاب شده است. سگ خط میان خودآگاهی و ناخودآگاه را نگهبانی می کند. به قول بودا اندیشه ها نیازمند نگهبانی است و سگ به طور ناخوادآگاه نقش پاسداری از اندیشه ها را بر عهده دارد. در همه داستان‌ها و افسانه‌هایی که درباره سگ بیان شده، این حیوان مجموعه‌ای از نمادهای پیچیده، اما شفابخش است، و راهنمای وفاداری است که با لیس زدن قدرت پاکیزه‌سازی خود را آشکار می­کند، او که بر اساس اساطیر، میانجی دنیا و آخرت بوده و دارای پیوندی عمیق با ماوراء است.

 
 
 
تحلیل روانشناختی
آنچه مسلم است شکل گیری «من» یا ego کودک از برخورد او با واقعیت های بیرونی شکل می گیرد. وظیفه «من» کودک، کنترل نهاد یا اصل لذت است و این در حالی است که انیمیشن سگ های نگهبان در حال واقعیت سازی بیرونی و به نوعی ساخت «من» کودک است. این امر تا حدی ما را در مورد علت غیبت والدین رایدر آگاه می کند.  نکته اینجاست که غرب پیش از آنکه معتقد به نقش سازنده والدین در فرایند تربیت باشد، بر نقش مخرب آن ها در این فرایند تأکید می کند. به همین دلیل است که در کشورهای پیشرفته آموزشی نظیر سوئد، فنلاند و کانادا، والدین به سرعت از فرایند تربیت کودک حذف می شوند. این نکته ای است که انیمیشن به طور غیر مستقیم بر آن تأکید می­کند.
نکته دیگر تلاش مشهود انیمیشن برای ایجاد تعادل میان عینیت و ذهنیت است. انیمیشن از پراگماتیسم محض (اصالت عمل) عبور کرده و بر خلاف دیدگاه دکارتی مبنی بر تقابل عینیت و ذهنیت، تا حدی به دیدگاه پوپر و البته ملاصدرا مبنی بر تعامل ذهنیت و عینیت تکیه می کند. طولانی بودن پاورپوینت های رایدر و بررسی همه جانبه و البته ذهنی مسئله پیش از ورود به عرصه عمل، اشاره به این موضوع دارد که برای موفقیت در عرصه عینیت و عمل، به ذهنیت هم نیاز است. رایدر و توله هایش به طور غیرمستقیم به کودکان می آموزند که برای موفقیت در یک مأموریت، مهارت کافی نیست، بلکه باید به علم، تخیل و البته تفکر انتزاعی نیز توجه نمود.  
 
تحلیل نهایی
بر این اساس، ما با یک انیمیشن به ظاهر ساده ولی با محتوایی کاملاً پیچیده و حساب شده روبرو هستیم. انیمیشنی که ایده هایش را در ناخودآگاه کودک جانمایی کرده و به کمک قدرت گفتمانی خود تثبیت می کند، ایده ای که ممکن است برای ما الزاماً ارزش به حساب نیاید.
گشت پنجولی به شکل اعجاب انگیزی در حال مهندسی کردن علاقه کودک است و در این فرایند به شکل  هنرمندانه­ای نقش والدین را حذف می کند. نکته جالب ماجرا این است که بچه را کل مستقلی می بیند که خودش  می­تواند مشکلاتش و البته مشکل دیگران را حل کند و در پایان پاداش درونی (لذت) دریافت کند. مشکلاتی که از نظر محتوایی، هزاران کیلومتر با جنس مشکلات انسان ایرانی فاصله دارند و در آرمان شهری بدون خدا و هرگونه مسلک و آیین اتفاق می افتند. منفی ترین نکته گشت پنجولی در جایی است که رایدر در دنیایی تماماً الکترونیکی زندگی می کند و اطرافش پر از اسکرین (صفحه نمایش) است. دنیای رایدر دنیای اسکرینی است و اینترنت اشیاء در تمامی اجزای زندگی او رسوخ کرده است. جایی که زندگی رایدر بدون اینترنت، اسکرین و گوشی های هوشمند غیرقابل تصور است. با تمام این تفاسیر، احتمالاً لحظاتی به فکر فرو خواهیم رفت و مجدداً بی خیال خواهیم شد؛ چون می دانیم دیدن کارتون گشت پنجولی و بازی کردن با اسباب بازی هایش، کودکانمان را خوشحال خواهد کرد. همین احتمال برایمان کافی است و البته اینکه کالاهای ایرانی برای رقابت با کالایی اینچنینی، راه بسیار طولانی در پیش دارند. اینطور فکر نمی کنید؟
  
تسهیلات مطلب
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش
نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ
ارسال به دوستان ارسال به دوستان


کد امنیتی را در کادر بنویسید >
::
دفعات مشاهده: 176 بار   |   دفعات چاپ: 19 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
پایگاه اطلاع رسانی دکتر رضا شجیع Dr. Reza Shajie Official Website
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 40 queries by YEKTAWEB 3638