پایگاه اطلاع رسانی دکتر رضا شجیع- یادداشت های من
فوتبال، ما و آرزوهایمان

حذف تصاویر و رنگ‌ها  | تاریخ ارسال: ۱۳۹۷/۴/۲ | 
فوتبال، ما و آرزوهایمان

رضا شجیع

فوتبال هرگز نمی تواند آینه ای تمام نمای ما و جامعه مان باشد، این جمله را فراموش کنید. فوتبال چون عروسی است که هر کس چیزی را در چهرهء او می بیند که دوست دارد ببیند. حسی را در شما بر می انگیزد که دوست دارید برانگیخته شود. در واقع هر نشانه ای که مد نظر شما باشد، فوتبال همان را به شما نشان می دهد، بخواهید زشت ببینید، زشت می نماید و بخواهید گولش را بخورید، گولتان می زند.

✅ کافی است نتیجه به نفع ما تمام شود تا دیگر هیچ صدای انتقادی شنیده نشود. عده ای تلاش می کنند از نحوه بازی ایران انتقاد کنند و شانسی بودن پیروزی در رقابت را به همگان یادآور شوند. اما دیگر صدای این جمع قلیل به گوش نمی رسد. به قول گزارشگر بازی، فوتبال ما را به آرزوهایمان رسانده است. اما این آرزوها چه هستند که فوتبال قدرت برآورده کردن آنها را دارد؟

✅ برخی از حضور صرف ایران در گروه مراکش، اسپانیا و پرتغال به عنوان تحقق یکی از آرزوها یاد می کنند، آرزویی که در لفافه از دهه ها بی توجهی ساختاری نظام بین الملل به کشورمان ابراز نارضایتی می کند و معتقد است فوتبال، می تواند برای نود دقیقه هم که شده، تصویر ما را به جهانیان تحمیل کند و ما را در مرکز توجه مردم و رسانه ها قرار دهد. تحلیلی که گروه ایران را به جای گروه مرگ، گروه زندگی تلقی می کند و دیده شدن به کمک فوتبال رسانه ای شده مدرن را به مثابه تحقق یک آرزو تفسیر میکند. این تحلیل را در صورتی می پذیرم که باخت و شکست سنگین در این بستر، آبروریزی بین المللی تفسیر نشود. ترسی که تمام وجود گزارشگر بازی را در بیست دقیقه اول بازی با مراکش را فرا گرفته بود. او مرتبا از نبود تیمی مثل ایتالیا و کافی بودن افتخار حضور در جام جهانی یاد می کرد، اقدامی که طبیعتا هدف آماده سازی اذهان برای شکست احتمالی را دنبال می کرد.

✅ پس به اعتقاد من، موضوع فقط دیده شدن نیست. موضوع فرصتی است که پیروزی یا مساوی تیم ایران، در اختیار مردم قرار می دهد تا با بازتولید نشانه های سیاسی و اجتماعی در بستری فوتبالی،  خودی نشان دهند و آرزوهای تاریخی شان را مسکن وار تحقق بخشند. شادی و نشاط جمعی در موقعیتی بدون استرس، آرزویی است که طبق تجربه، تنها در چنین موقعیتی امکان پذیر است. در اینجا به کلیدواژه استرس بیشتر دقت کنید، انگار پیش فرض غیرقانونی بودن شادی و تجمع از بین رفته است و همگان می دانند می توانند بدون هر پیش فرضی به شادی و پایکوبی جمعی بپردازند. حتی برای شادی محدودیت زمانی هم وجود ندارد و تنها خستگی می تواند پایان بخش آیین های خودجوشمان باشد.

 ✅ عکس ها و واکنش های تصویری ایرانیان در فضای مجازی از  موفقیت و افتخار #مای_جمعی خبر می دهد. این زمان، تنها زمانی است که تفاوت های فکری، سیاسی و حزبی رنگ می بازند. اقوام و نژادها برای لحظاتی کوتاه هم که شده به شدت #یکی می شوند و مرزهای اجتماعی یگانگی را تجربه می کنند. بنابراین یکی دیگر از آرزوهای جمعی ما به لطف فوتبال نمایان می شود. توفیق گرایی جمعی #ما که به واسطه سختی های اقتصادی و تحمیلی، به آرزویی سخت و دست نیافتنی تبدیل شده است.

✅ فوتبال، آرزوهای جمعی ما را برآورده نمی کند، بلکه برای لحظاتی کوتاه، فرصت تجربه آنها را برایمان فراهم کرده و مخدروار (برای ساعاتی) ذهنمان را از انبوه مشکلات و سختی ها دور می کند. شاید اصرار آقای گزارشگر بر استفاده چندین باره از گزارهء "#حالاکهشنگولیم" بی دلیل نبود. فوتبال فرزند بر حق #مدرنیته است و در دنیای مدرن، همه چیز مصرفی و موقتی است.
نشانی مطلب در وبگاه پایگاه اطلاع رسانی دکتر رضا شجیع:
http://shajie.ir/find.php?item=1.83.908.fa
برگشت به اصل مطلب