پایگاه اطلاع رسانی دکتر رضا شجیع- یادداشت های من
سواد تغییر چیست؟

حذف تصاویر و رنگ‌ها  | تاریخ ارسال: 1399/11/20 | 
سواد تغییر چیست؟

رضا شجیع



شاید برایتان جالب باشد که بدانید مفهوم سواد در قرن گذشته، با تغییرات بسیاری همراه بوده است و اکنون چهارمین تعریف سواد نیز از سوی یونسکو ارایه شده است. طبق این تعریف، باسواد کسی است که بتواند از خوانده‌ها و دانسته‌های خود تغییری در زندگی اش ایجاد کند. با تعریف جدیدی که یونسکو ارایٔه کرده؛ باسوادی به معنای توانایی «تغییر» است و باسواد کسی است که بتواند با آموخته‌هایش، تغییری در زندگی خود ایجاد کند.

موضوع این است که انسان به طور غریزی در برابر تغییر مقاوم است و «تغییر» هرگز کار ساده ای برای انسان محسوب نمی شود. گویی که برای «تغییر» نیازمند مهارت های ویژه ای هستیم. در کنار عادت های سفت و سختی که به نوعی با هویت ما پیوند خورده اند، تغییر به دو دلیل عمده برایمان سخت است؛ اول اینکه نگران واکنش های منفی دیگران هستیم و دوم اینکه احتمالاً نمی توانیم دلایل تغییر خود را برای دیگران توجیه کنیم. همین دو دلیل کافی است تا به ضرورت موضوع «سواد تغییر» پی ببریم.

⛔️ اما ریشه «سواد تغییر» از کجا ناشی می شود؟

در سال ۱۹۹۰، یکی از دانشمندان نظامی آمریکا از یک مدل انتزاعی برای توصیف نوعی خاصی از عملیات دشمن پرده برداشت. مدلی که او برای توصیف تحرکات نامتقارن، چریکی و پارتیزانی دشمن استفاده کرد «ووکا» نام داشت. ووکا مخفف چهار کلمه بود؛ نوسان، عدم قطعیت، پیچیدگی و ابهام. و در آن زمان این سیٔوال بسیار مهم را مطرح کرد: فرماندهان و سربازان ما برای رویارویی با چنین دشمنی به چه مهارت هایی نیاز دارند و آیا مهارت های فعلی آنان کافی است؟

باید اعتراف کرد که «ووکا» اکنون بهترین توصیف برای وضعیت متغیر جهان امروزی است. جهانی که پدیده های پرنوسان، پیچیده و مبهم از زمین و زمان آوار شده و یک لحظه غفلت کافی است تا زیر این آوار ناپدید شویم. در حقیقت هر چه بیشتر سعی کنیم نسبت به تغییرات اطرافمان بی تفاوت باشیم، مثل این است که در زمان زلزله موفق به یافتن چیز پایداری که نجاتمان دهد نشده ایم. سواد تغییر؛ در واقع هنر بقا در شرایط  پرابهام است و کودکانی می توانند در بزرگسالی به انسان های موفق تبدیل شوند که الفبای تغییر را فرا گرفته باشند. چیزی که تجربه و خطایش دیگر به ارزانی گذشته نیست.
نشانی مطلب در وبگاه پایگاه اطلاع رسانی دکتر رضا شجیع:
http://shajie.ir/find.php?item=1.83.994.fa
برگشت به اصل مطلب