پایگاه اطلاع رسانی دکتر رضا شجیع- فوتبال و جامعه
گزارش نشست تخصصی چیستی و چرایی ورزش پاک

حذف تصاویر و رنگ‌ها

گزارش نشست تخصصی چیستی و چرایی ورزش پاک


نشست تخصصی چیستی و چرایی ورزش پاک به همت دبیرخانه شورای راهبردی ، دفتر امور فرهنگی وزارت ورزش و جوانان و مجله علم و اخلاق در ورزش در محل وزارت ورزش و جوانان برگزار شد. هدف از این نشست تبیین راهکارهایی برای تحقق شعار «ورزش پاک، معنوی و معرفتی» بود که پیش از این توسط دکتر محمود گودرزی وزیر ورزش و جوانان ارایه شده است. در ادامه گزارشی کوتاه از این نشست تخصصی ارایه می شود.
 

AWT IMAGE

تاجبخش: الزامات تحقق ورزش پاک، معنوی و معرفتی فراهم نیست
دکتر تاجبخش پژوهشگر حوزوی اخلاق ورزشی اولین سخنران این نشست بود. وی با اشاره به ضرورت درک صحیح و واقع بینانه از شعار وزیر ورزش و جوانان یعنی «ورزش پاک، معنوی و معرفتی» اظهار داشت؛ ورزش پاک ناظر بر بعد رفتاری است و این بعد ناظر بر عالی ترین ابعادی رفتاری یک انسان است. بعد معرفتی این شعار، ناظر بر بعد شناختی است و باورها، عقاید و اندیشه ها را شامل می شود و بعد معنوی شعار هم، ناظر بر ابعاد عاطفی و احساسی است. به طور کلی تمام ابعادی که اندیشمندان حوزه اخلاق مطرح می کنند در این شعار وجود دارد و الگوی ایرانی اسلامی را تمام و کمال در خود جای داده است.
وی افزود: علی رغم این که شعار از ویژگی های فرهنگی خوبی برخوردار است و نشان دهنده سطح بالای توجه وزیر محترم به مقوله های فرهنگی ورزش است، اما هنوز شاهد بی توجهی برخی مدیران به مقوله های اخلاقی هستیم. مدیریت خطی ما جای خود را به مدیریت شبکه ای داده است و در اکثر فدراسیون ها، فعالیت های فرهنگی در حد روابط عمومی تنزل یافته اند. در بعد معرفتی، مدیران با مشکل تصمیم گیری در تعارضات اخلاقی روبرو هستند، به عنوان مثال مدیر فکر می کند اگر با بداخلاقی ها همراهی نکند با مشکلات عدیده ای مواجه می شود.
تاجبخش در پایان سخنانش افزود: اجرایی شدن شعار ورزش پاک، معنوی و معرفتی، الزاماتی می خواهد که مهمترین آن حضور کارشناسان متخصص حوزه اخلاق ورزشی است. متأسفانه کارشناسان و صاحب نظران حوزه اخلاق ورزشی کشور به تعداد انگشتان یک دست هم نمی رسند. بر این اساس به نظر می رسد هنوز الزامات تحقق ورزش پاک فراهم نیست و ما دچار ضعف در رصد فرهنگی محیط های ورزشی هستیم.

AWT IMAGE


خدابخش: ناپاکی ورزش، نتیجه سال ها بی توجهی به ورزش تربیتی است
دکتر رشید خدابخش مشاور وزیر ورزش و جوانان دومین سخنران نشست بود که به تحلیل چیستی و چرایی ورزش پاک پرداخت و اظهار داشت: وقتی در مورد ورزش پاک سخن می گوییم، گویی در مورد نمک شور یا قند شیرین سخن گفته ایم و پاکی ذات ورزش است. در واقع ناپاکی عارض بر ورزش است و با ماهیت ورزش متفاوت است. بخش معرفتی شعار وزیر محترم هم شناخت همین توازن است، بدین معنا که پاک بودن ورزش مشروط به وجود همین توازن هاست.
خدابخش با اشاره به اینکه ورزش چیزی جدای از جامعه نیست افزود؛ اگر در جامعه رانت خواری وجود دارد در ورزش هم هست و این در حالی است که برخی توقع دارند ورزش کار اصلی جامعه را انجام دهد. در جامعه قانون شکنی را دوست داریم و به راحتی از چراغ قرمز عبور می کنیم ولی در ورزش نمی توانیم بی قانونی را تحمل کنیم. جزییات کدام پدیده توسط ده ها روزنامه و دوربین منعکس می شود. 
وی با تأکید بر اینکه برخی قابلیت های ورزش نادیده گرفته شده است گفت؛ ما علاقه مندیم همه چیز را در کوتاه مدت حل کنیم، در حالی که مقوله ای به اسم ورزش تربیتی یا تربیت ورزشی در تمام این سال ها مورد بی توجهی قرار گرفته است. تربیت ارتقاء مهارت است، به عنوان مثال اگر 10 سال کتاب شنا بخوانید هیچ گاه نمی توانید شناگر خوبی شوید و مهارت های زندگی هم از جمله این موارد هستند.
مشاور وزیر ورزش و جوانان در ادامه سخنان خود اظهار داشت؛ ورزش ایزوله نیست و اگر در جامعه فساد هست در ورزش هم خواهد بود و اگر بتوانیم توازنی برقرار کنیم ورزشی معرفتی خواهیم داشت و این در حالی است که ما به شدت از ظرفیت های تربیتی ورزش غافل شده ایم و ورزش تربیتی نقش خود را به درستی ایفا نکرده و نمی کند.
خدابخش در پایان سخنان خود به نداشتن تفکر ورزش تربیتی بویژه در بدنه آموزش و پرورش  اشاره کرد و افزود: قضاوت ما نسبت به جامعه ورزش باید متوازن باشد و نباید وزارت ورزش و جوانان را در این زمینه تنها و پاسخگو دانست.

AWT IMAGE

صبوری: وزیر ورزش نباید پاسخگوی کم کاری سایر نهادهای اجتماعی باشد
داروین صبوری از جامعه شناسان حوزه ورزش سخنرانی خود را با این جمله آغاز کرد که سوء تفاهم ها از زبان و از حدود 100 سال پیش آغاز می شود و بهترین مثال آن این است که ما کالچر را فرهنگ ترجمه کردیم و تمام الگوهای رفتاری را به فرهنگ نسبت دادیم و در نهایت از فرهنگ غولی بزرگ ساختیم. صبوری با اشاره به اینکه ورزش ایران، پاک ترین نهاد اجتماعی است اظهار داشت؛ تربیت در دنیای مدرن دستکاری می شود و تلاش می کند انسان را مطیع و سربزیر کند. ورزش یک نهاد اجتماعی است و اتفاقاً آخرین نهادی است که تشکیل شده است.
صبوری با اشاره به اینکه ریشه ناپاکی ورزش را باید در آموزش و پرورش و رسانه های جمعی جستجو کرد افزود: ورزشی که از آموزش و پرورش عبور می کند معیوب است و از وزارت ورزشی که در پل آخر ایستاده باید چه انتظاری داشت؟ زنگ ورزش در مدارس به زنگی بی مصرف تبدیل شده و خیلی راحت با محتوای دیگر جایگزین می شود. رسانه ها هم در تبلیغاتشان عملاً اهداف ورزش پاک را دنبال نمی کنند و عملاً بزرگترین ضربه را به فرهنگ می زنند. در این میان آنچه ما نیاز داریم جامعه شناسی نظم است و نه جامعه شناسی بی نظمی، ما در اخلاق مشکل داریم و نه در بی اخلاقی. 
صبوری در پایان سخنانش اقتصاد نفتی را بزرگترین مشکل ورزش ایران دانست و گفت: انتقاد از ورزش پاک باید ساختاری باشد و وزیر ورزش نباید پاسخگوی کم کاری سایر نهادهای اجتماعی باشد.
 

AWT IMAGE

اردکانی: یک وزارتخانه نمی تواند در تربیت افراد نقش داشته باشد
دکتر اردکانی عضو هیأت علمی پژوهشگاه ملی ژنتیک و از متخصصین حوزه فرهنگ و ژنتیک در ادامه نشست چیستی و چرایی ورزش پاک، ورزش را یک عمل طبیعی دانست و تأکید کرد؛ انسان در جوامع گذشته همیشه در حال تلاش برای رفع نیازهای خود بوده است و فعالیت و حرکت انسان را نباید بدون توجه به شرایط محیطی مورد تحلیل قرار داد. بر این اساس ورزش فعالیتی طبیعی است و قرار است بخش خاموش استعدادهای انسانی را بیدار کند.
اردکانی با تأکید بر اینکه یک وزارتخانه نمی تواند به تنهایی در تربیت افراد نقش داشته باشد افزود: همه سخنرانی می کنیم که ورزش پاک شود ولی تک تک ما نسبت به مسئولیت های خود بی تفاوت هستیم و کسی نمی گوید وظیفه من برای اصلاح وضعیت چیست.
اردکانی در پایان سخنانش با اشاره به نقش ورزش در تکامل بشری افزود؛ انسان از طریف ورزش شانس بروز توانمندی های خود را افزایش داده و ورزش زمینه ای صلح آمیز برای مبارزه میان انسان هاست. بنابراین در تحلیل ورزش باید به نقش تکاملی آن توجه کرد و نباید فراموش کرد که ورزش در درجه اول فعالیتی طبیعی است و یکی از عارضه های ورزش مدرن، خارج شدن آن از طبیعت واقعی خویش است.

AWT IMAGE


شجیع: ورزش پاک، کمترین حق جامعه ورزش است
رضا شجیع، دبیر شورای راهبردی وزارت ورزش و جوانان و پژوهشگر حوزه اخلاق ورزشی سخنرانی خود را با چیستی مسأله ورزش پاک آغاز کرد و گفت؛ ما معمولاً با سه نوع مسأله روبرو هستیم. مسائل گرایشی که معمولاً به سلیقه افراد وابسته بوده و جواب درستی نمی توان برای آن یافت. مثل اینکه من به رنگ آبی گرایش دارم و شما به رنگ قرمز و من نمی توانم با استدلال و منطق این سلیقه شما را تغییر دهم. دسته دوم مسائل، مسائل ذهنی هستند که اتفاقاً این دسته از مسائل دارای جواب های کامل و صحیحی هستند. مثل اختلاف نظر ما در مورد دمای جوش آب که فقط کافی است به آزمایشگاه برویم و به اختلاف ها پایان دهیم. و در نهایت دسته سوم مسائل که به آن ها مسائل هنجاری می گوییم و در این دسته از مسائل، پاسخ درست پاسخی است که با استدلال محکم تر و قوی تری همراه باشد. با توجه به این توضیح مقوله ورزش پاک، مقوله ای هنجاری است و خطری که وجود دارد این است که برخی علاقه مند هستند با این مسئله مهم به صورت گرایشی و سلیقه ای برخورد کنند.
شجیع با اشاره به اینکه تعریف من از چیستی و چرایی ورزش پاک، حاکمیت کامل عدالت رویه ای محض است افزود؛ بهترین مثال برای عدالت رویه ای تصور یک مسابقه دو و میدانی است که همه در ابتدای خط ایستاده و مسابقه در یک زمان مشخص آغاز می شود و هیچ چیز به جز توانمندی و استعداد درونی ورزشکاران، تعیین کننده نتیجه نیست و هر عاملی که باعث شود نتیجه خارج از رویه عادلانه رخ دهد به معنی ناپاکی ورزش است. دوپینگ، تبانی، زد و بند از جمله عواملی هستند که می توانند عادلانه بودن رویه ها در ورزش را خدشه دار کنند.
دبیر کارگروه اخلاق ورزشی وزارت ورزش و جوانان، اثر منفی شائبه فساد در ورزش را از خود آن منفی تر ارزیابی کرد و اظهار داشت: گفتمان فساد در ورزش، بذر بدبینی و بی اعتمادی را در ذهن جامعه رواج می دهد و شاهرگ حیاتی ورزش که همان عدالت رویه ای است را هدف قرار می دهد. به طوری که ممکن است برخی به نتایج رقابت ها و مسابقات بدبین شده و شاید یکی از دلایل افت تماشاگران ورزشی همین امر باشد.
رضا شجیع با اشاره به اینکه نباید منتظر معجزه ای از سوی دولت بود تأکید کرد؛ وظیفه پاک نگاه داشتن محیط ورزش وظیفه ای همگانی است و هر کس در هر نهاد، سازمان، تیم و باشگاهی که حضور دارد باید مسئولیت خود را به خوبی انجام دهد و البته انتظار همگان از مدیریت اجرایی ورزش کشور این است که برای حاکمیت محض عدالت رویه ای در رویدادهای ورزشی و حتی انتخابات فدراسیون های ورزشی تلاش کند که این کمترین حق جامعه ورزش است و بر این اساس ورزش پاک را یک حق می دانم.

AWT IMAGE


نصیرزاده: دولت نباید وارد حوزه هایی شود که دستش کوتاه است
هوشنگ نصیرزاده پیشکسوت و کارشناس داوری فوتبال هم از دیگر سخنرانان این نشست بود که به تشریح جایگاه اخلاق در ورزش پاک پرداخت. نصیرزاده با تأکید بر اینکه واژه ای که در فارسی اخلاق ترجمه شده دارای دو مفهوم متضاد morality و ethics است گفت: morality یا اخلاق فردی به مسائل شخصی ورزشکار مربوط است و ربطی به تشکیلات رسمی ورزش مثل وزارت ورزش و جوانان و حتی فدراسیون های ورزشی ندارد، اما ethics یا اخلاق قراردادی به حوزه اجتماعی مربوط بوده و افراد ضروری است نظام و اصول قراردادی جامعه را رعایت کنند.
نصیرزاده با اشاره به اینکه ورزشکاران در اختیار باشگاه ها هستند اظهار داشت؛ دولت نباید وارد حوزه هایی شود که دستش کوتاه است. باشگاه ها بر طبق قانون تجاری تشکیلات مستقلی هستند و وظیفه ورود به حوزه اخلاق فردی و اجتماعی ورزشکاران بر عهده این نهادهاست.
نصیرزاده در پایان سخنانش ورزش و نحوه اداره آن را غرب ساخته خواند و افزود؛ ضروری است نهادهای دولتی و نظارتی در بحث اخلاق اجتماعی فدراسیون ها را مسئول بدانند و در بخش اخلاق فردی، توجه خود را بر روی باشگاه ها متمرکز کنند.  



AWT IMAGE

AWT IMAGE

نشانی مطلب در وبگاه پایگاه اطلاع رسانی دکتر رضا شجیع:
http://shajie.ir/find.php?item=1.88.331.fa
برگشت به اصل مطلب